Hastalıkların tedavisi sürecinde kullanılan ilaçların etkinliği de, görülen yan etkiler ve bunların şiddeti de kişiden kişiye farklılık gösterebilmekte. İşte, “İnsan Genom Projesi” ndeki gelişmeye paralel olarak son yıllarda yapılan araştırmalar ışığında bazı genlerin ilaç tedavisine vücudumuzun verdiği yanıtta rol oynadığı artık kesin olarak bilinmektedir. İlaçların metabolizmalarında -emilimi, taşınması, hedef üzerine etkisi ve vücuttan atılması gibi pek çok reaksiyonda- rol oynayan enzimlerin oluşumunu sağlayan bu genlerin insandan insana yapısal farklılıklar göstermesi bunun en önemli nedeni. Diğer bir neden ise yine kişiye özel yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarının kullanılan ilaçlarla meydana getirebileceği etkileşimler. Demek ki, ilaçların metabolizmalarında rol oynayan genlerimizin yapısı ile ilgili bilgi sahibi olabilirsek ve bu bilgiyi beslenme ve alışkanlıklarımızla birleştirirsek daha sağlıklı yaşamamız, hastalıklardan korunmamız, gerektiğinde en doğru tedavi aracını ve dozunu seçebilmemiz, kısacası, kişisel genetik enformasyon sayesinde yaşam stilimizi yeniden dizayn edebilmemiz mümkün.

Günümüzde farmakogenetik bilimi, ilaç ve diğer dışardan alınan maddelerin çoğunun metabolizmasında ve vücuttan atılımında görev yapan “Sitokrom P450 (CYP)” enzim sistemine mensup bir grup enzimi bunları oluşturan genlerdeki yapısal farklılıklara göre sınıflandırmakta ve ortaya çıkan “genomik profil” e göre 150’den fazla ilaca yönelik kişisel yanıt; bu ilaçların birbirleriyle etkileşimleri; besin maddeleriyle ilaçların etkileşimleri; hatta çay, kahve, sigara ve alkolün birbirleriyle ve ilaçlarla etkileşimleri hakkında kişiye yaşamı boyunca rehber olabilecek kişisel genetik bilgi sağlayabilmektedir.

Bu bilgi hekimlerin “hastaya özel” tedavi uygulamalarına olanak sağlamakta. Örneğin, bir ilaca kişisel yanıt “zayıf” tan “ultra hızlı” ya kadar çeşitli derecelerde olabilir. Bu durumda, bir ilacın ultra hızlı olarak etki gösterdiği kişide yan etki gözlenme ve zehirlenme riski artmış ve dozun azaltılması gerekirken; zayıf etki gösteren bir kişide aynı ilacı ancak dozunu artırarak uygulamakla etkisi görülebilecektir. Dolayısı ile hekimler, ellerindeki bu hastaya özel genetik bilgi ile tedavide uygulayacakları ilaçların etkisini maksimuma çıkarırken, yan etki ve kötü etkileşim olasılığını da minimuma indirebilecekler.

Farmakogenetik alanında her gün yeni gelişmeler olmakta. Bundan sonra da bu konu uzmanların görüşleri ile birlikte bu sayfada sıkça yer alacak gibi görünüyor.

OKSANTE Anasayfa'ya dön >

Oksante A.Ş. Diagnostik ve Klinik Hizmetler Direktörü Dr. Hakkı Kumuşoğlu'nun basında çıkan yazıları:
Hülya Dergisi - De Novo Köşesi
- GÜNEŞİN ZARARLI ETKİLERİYLE YIL BOYU MÜCADELE - Eylül 2008
- AC-11 CİLT YAŞLANMASINA KARŞI - Nisan 2008
- GÜNEŞ IŞINLARI VE YAŞLANMA - Mart 2008
- OKSİDATİF STRES - Şubat 2008
- İNSÜLİN DİRENCİ VE ÜREME SAĞLIĞI - Ocak 2008
- MEDİKAL ESTETİKTE IŞINLAR – Şubat 2007
- MEDİKAL ESTETİKTE GÜVENİLİR ENERJİ KAYNAĞI: RADYO FREKANSI – Ocak 2007
- KRONOBİYOLOJİ – Aralık 2006
- AVRUPA ANTİ – AGİNG KONGRESİ ve MOZART’IN 250. DOĞUM GÜNÜ – Kasım 2006
- REFLÜ : BASİT BİR ŞİKAYET Mİ YOKSA HASTALIK MI? – Ekim 2006
- TEDİRGİN BEKLEYİŞTEN YÖNETİLEBİLİR YAŞAM SÜRECİNE : MENOPOZ – Temmuz 2006
- DÜNYADAN ANTI - AGING TARTIŞMALARI – Mayıs 2006
- DİŞLERİNİZE “ANTI-AGING” – Nisan 2006
- MENOPOZ VE SOYA – Ocak 2006
- TÜRKİYE’NİN İLK Anti – Aging KONGRESİ – Aralık 2005
- KARŞI YAŞLANMA VE UZUN ÖMÜR – Kasım 2005
- SAĞLIKLI YAŞAM VE GENETİK – Ekim 2005
- KORUYUCU HEKİMLİK’TEN KORUYUCU GENETİK’E DEĞİŞEN KAVRAMLAR – Eylül 2005
- YAYGIN GECE RAHATSIZLIĞI : HORLAMA – Mayıs 2005
- OSTEOPOROZ VE GENETİK YATKINLIK – Şubat 2005
- STATİNLERİN ARTAN ÖNEMİ – Eylül 2004
- SAĞLIKLI TATİLLER – Haziran 2004
- KORUYUCU HEKİMLİK VE FARMAKOGENETİK – Mayıs 2004
- GENETİK PROFİLİNİZ VE SİZE ÖZEL İLAÇ TEDAVİSİ – Nisan 2004
- GÜZELLİK VE ESTETİK AMAÇLI UYGULAMALARDA AB STANDARTLARI – Eylül 2003
- KÖK HÜCRELER : UMUDUN YENİ ADRESİ Mİ ? – Haziran 2003
- RAHİM AĞZI KANSERİ VE HPV ENFEKSİYONU : VİRÜSLER HER TAŞIN ALTINDA – Eylül 2002
- KOZMETİK DERMATOLOJİ’DEN ANTI-AGING’E TIPTA YENİ AÇILIMLAR – Ağustos 2002

Hülya Dergisi, Milenyum ve Biyoteknoloji Köşesi
- ÇAĞIN BİLİMİ ÇAĞIN VEBASINA KARŞI – Haziran 2002
- MEME KANSERİ : RİSKİN BİLİNMESİ VE ERKEN TANI – Temmuz 2002
- MEME KANSERİ : GENETİK FAKTÖRLER – Ağustos 2002
- MEME KANSERİ : TEDAVİ VE GENETİK ANALİZLER – Eylül 2002
- TEKRARLAYAN DÜŞÜKLER VE GENETİK FAKTÖRLER – Ekim 2002
- KISIRLIKTA ERKEK FAKTÖRÜ VE GENETİK ANALİZLER – Kasım 2002
- KAN HASTALIKLARI VE GENETİK ANALİZLER – Ocak 2003
- KALP – DAMAR HASTALIKLARI VE GENETİK ANALİZLER – Nisan 2003